GENEL SAĞLIK

ALZHEİMER HASTALIĞI

Alzheimer hastalığı, beyin hücrelerinin ölmesi nedeniyle ortaya çıkan nörolojik bir hastalık olup aynı zamanda en yaygın görülen demans (bunama) türüdür. Yaşla beraber her insanda beyin hücresi ölümü olmaktadır. Fakat alzheimer hastalığında bu süreç çok hızlı ve çok fazla olmaktadır. Hücre ölümüyle birlikte beyin yavaş yavaş büzüşmeye ve küçülmeye başlar. Başlangıçta basit unutkanlıklarla başlayıp zamanla yakın geçmişte yaşananlar hatırlanmaz. Alzheimer bulaşıcı bir hastalık olmayıp çoğunlukla 65 yaş ve üstü kişilerde görülür. Alzheimer hastalığı nedeni tam olarak bilinmese de bir takım riskler olduğu söylenebilir. Bunlar;

  • Yaşlılık (ileri yaşta olmak)
  • Ailede alzheimer hastalığı öyküsü olması.
  • Kalp damar hastalıkları, obezite, kolesterol, yüksek tansiyon, diyabet gibi hastalıkların varlığı.
  • Depresyon.
  • Ciddi kafa travmaları.
  • Sağlıksız beslenmek.
  • Düşük eğitim düzeyi.

Alzheimer Hastalığı Belirtileri

Unutkanlık; Başlangıçta hafif düzeyde bir unutkanlık vardır. Örneğin markete gidince alacaklarını unutup eskiden liste yapmazken liste yapmaya başlamak. Zamanla unutkanlık giderek artmaya başlar ve yeni olaylar kaydedilemez. Beş dakika önce sorulan soruyu tekrar sorma, konulan eşyaların yerini unutma, aile bireylerinin isimlerini unutmak gibi.

Hastalar şaşırtıcı şekilde geçmişlerini özellikle gençlik yıllarını ayrıntılı bir şekilde hatırlarlar. Fakat önemli olan yakın dönemi hatırlamaktır. Bu sebepten yaşlılarda görülen unutkanlıklar normal olarak görülmemelidir.

Yolunu kaybetme;  unutkanlığı başlayan kişiler iyi bildiği yolları bulamıyorsa, evin yolunu unutup kayboluyorsa alzheimer hastalığı yönünden değerlendirilmelidir.

  • Alzheimer hastalığı; daha önce olmayan şekilde içe kapanma, isteksizlik, depresyon.
  • Bilinç bulanıklığı, halüsinasyon görme,
  • Konuşma güçlüğü,
  • Saldırganlık, kişilik bozukluğu,
  • Günlük aktiviteleri yerine getirememe görülür.

Alzheimer Hastalığı Evreleri

Klinik Öncesi Dönem:  Beyin hasarının yeni başladığı dönemdir. Hastalığa ait belirti bulguya henüz rastlanmaz.

Hafif Kognitif Dönem: Belirti bulguların net olarak başladığı dönemdir. Unutkanlıklar başlar, kişi günlük hayatına sorunsuz devam edebilir.

Erken – Orta Dönem: Hafif unutkanlık, yeni şeyler öğrenememe, yorgunluk, depresyon gibi belirtilerin başladığı dönemdir.

Ciddi -Orta Dönem:  Kişinin günlük yaşam aktiviteleri bozulmuştur. Huzursuz, öfkelidir. Yemek yapamaz, çatal kaşık kullanamaz, kişisel temizliğini yapamaz.

İleri Ciddi Dönem: Bu evrede kişi tam bağımlı hale gelmiştir. Hayal görme, konuşamama görülür.

Tedavisi

Tedavi hastanın yaşı, hastalığın evresi, başka hastalıkların olup olmadığına göre planlanır. Alzheimer hastalığı; bilinen kesin bir tedavisi olmayıp, tedavide amaç hastalığın ilerlemesini yavaşlatmaktır. Doktor tarafından verilen Donepezil, Rivastigmin, Guemastin gibi ilaçlar bu amaçla kullanılır.

Alzheimer hastalarının ev ortamı onların hayatlarını kolaylaştıracak yönde düzenlenmelidir. Kafa karıştıran ve zarar verecek eşyalar ortadan kaldırılmalıdır. Gerekiyorsa hatırlatıcı önlemler alınmalıdır.

Alzheimer Hastalarıyla İletişim Nasıl Olmalıdır?

Her zaman iletişime kendinizi tanıtarak başlanmalıdır.

Konuşurken göz kontağı kurulmalıdır.

Basit ve tek tek konuşulmalı, mecazi anlam kullanılmamalıdır.

Bi seferde tek bir şey sorulmalıdır.

Söylenilenleri tekrarlayıp cevap vermesi için beklenmeli, sözü kesilmemelidir.

Sıcak ve sevgi dolu yaklaşılmalı, yumuşak ve sakin bir ses tonuyla konuşulmalıdır.

Öfkelendiği zaman sabırlı olunmalı, söyledikleri dikkatle dinlenmelidir.

Alzheimer dan Korunmak İçin Neler Yapılabilir?

Zihinsel ve fiziksel olarak aktif kalmak, düzenli spor yapmak, bulmaca çözmek, kitap okumak.

Tansiyon ve şekeri normal seviyede tutmak.

Alkol ve sigara kullanmamak.

Kafa travmalarından korunmak örneğin emniyet kemeri takmayı alışkanlık haline getirmek.

Akdeniz tipi beslenmek.(bol sebze meyve tüketmek)

Şeker ve şekerli ürünlerden uzak durmak.

Yüksek düzeyde posalı ve bitkisel besinler tüketip daha az kırmızı et, tavuk tüketmek.

Az yağlı süt ve süt ürünleri tercih etmek.

Hayvansal yağlardan uzak durup zeytinyağı kullanmak.

Haftada 2-3 kez balık tüketmek.

C ve E vitaminini bol tüketmek.

Beyaz ekmek yerine tam buğday ekmeği tercih etmek.

Etiketler

İlgili Makaleler

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Başa dön tuşu