GENEL SAĞLIK

ÇÖLYAK HASTALIĞI

Çölyak, vücudun buğday , çavdar, yulaf, arpa gibi tahıllarda bulunan bitkisel protein olan glutene karşı gösterdiği hassasiyettir. Bu hassasiyet ince bağırsakta iltihaplanmaya sebep olur. Vücut kendi dokularına zarar veren antikorlar üretir. Bu antikorlar bağırsak yüzeyindeki çıkıntıları yok ederler. Normalde ince bağırsağın iç yapısı kıvrımlı girinti çıkıntılardan oluşur. Hastalarda bağırsak yüzeyi düzleşmeye başlar. Bu da besinlerin emilimini azaltıp birçok probleme yol açar.

Çölyak hastalığı genetik bir hastalıktır. Fakat ailede çölyak olmaması çocukta çölyak olmayacağı anlamına gelmez. Bilinen tek tedavi yöntemi gluteni hayattan çıkarmaktır. Glutensiz diyette besinler kadar kişisel bakım, kozmetik ürünlerinin içeriği de dikkatli incelenmelidir. Makyaj malzemeleri, saç kremi, şampuanlar, sabun, diş macunu, kremler gibi günlük bakım ürünlerinin içinde gluten olup olmadığı kontrol edilmelidir.

Belirtileri

Çölyak hastalığının klasik belirtileri ishal, kabızlık, hazımsızlık, karın şişliği, gaz gibi sindirim problemleridir. Bunun yanında hastalık değişik organ ve sistemleri de etkileyebilir. Örneğin tiroid yetmezliği, karaciğer yağlanması, kemik erimesi gibi bağırsak dışı hasarlarla kendini gösterebilir.

Çocuklarda; büyüme gelişme geriliği, ishal, karın ağrısı, kusma, diş çürükleri, kemik ve eklem ağrıları, öğrenme güçlüğü, ergenlik gecikmesi, depresyon gibi belirtiler gösterirken yetişkinlerde; şişkinlik, ishal, kansızlık, kaşıntı döküntü gibi cilt problemleri görülebilir.

Çölyak Hastalığının Ortaya Çıkardığı Problemler

  • Geçmeyen ishal ve kabızlık.
  • Karında şişlik, gaz.
  • Göz kuruluğu ve gece körlüğü ( A vitamini eksikliğine bağlı.)
  • Kansızlık ( demir eksikliğine bağlı.)
  • Tiroid yetmezliği
  • Diş eti yaraları, aftlar.
  • Diş çürükleri.
  • Ağız kokusu, ağız kuruluğu.
  • Böbrek taşları.
  • Tekrarlayan idrar yolu enfeksiyonları.
  • Tip 1 diyabet.
  • Eklem ağrıları.
  • Şiddetli baş ağrısı.
  • Kaşıntı, ciltte döküntü.
  • Çocuklarda raşitizm, yetişkinlerde kemik erimesi (kalsiyum eksikliğine bağlı.)
  • Ergenlik gecikmesi, adet düzensizliği.
  • Depresyon, davranış bozuklukları.

Çölyak Hastaları Neler Yiyebilir?

Çölyak hastalarının bitkisel bir protein olan glüteni diyetlerinden çıkarmaları gerekir.

Marketlerde glütensiz ürünler bölümündeki yiyeceklerden yenebilir fakat yine de ürünlerin içerikleri kontrol edilmelidir.

Vitamin ve mineralden zengin, bol lifli, doğal sebze meyve, kuru baklagiller, tavuk, balık, et, yumurta, süt, yoğurt, peynir glütensiz beslenmede en temel gıdalardır.

Glütensiz un (mısır, patates, kestane, pirinç unu gibi) ile yapılan hamur işleri yenilebilir.

 Çocuğunuzun ya da sizin çölyak hastalığı olduğunuzu düşünüyorsanız bir dâhiliye veya gastroenteroloji bölümüne gidebilirsiniz.

Çölyak hastalığı bazen hiç bir belirti vermeden sadece anemiye yol açabilir ya da bağırsak hasarıyla tanısı konulabilir.

 Bu sebepten glütensiz diyete ara verilmemeli, aksi takdirde bağırsak ve diğer organların tahribatı söz konusu olabilir. Çölyak hastası bir kadının doğurganlığında bir azalma olmaz. Diyetine dikkat etmeli, erken doğum ve bebeğin düşük kilolu doğması risklerini taşır.

Etiketler

İlgili Makaleler

Bir Yorum

  1. Ekmeği bile yiyemeyen çölyak hastalarını anlamak adına güzel bir yazı . Özellikle çocuklarda gluten alerjisi çok kötü bir durum

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Başa dön tuşu