GENEL SAĞLIKMANŞET

KANSER

Kanser; vücut hücrelerinin sürekli çoğalması sonucu oluşan bir hastalık çeşididir. Tüm kanser çeşitlerinde hücrelerden bazıları durmadan bölünmeye başlar ve diğer dokulara yayılır. Normalde hücreler yaşlandıkça olur ve ölen hücrelerin yerine yeni hücreler gelir. Kanserde bu süreç bozulur. Yaşlı hücreler ölmeleri gerekirken yaşamlarını sürdürür, ihtiyaç duyulması da yeni hücreler oluşur. Bu hücreler sürekli bölünerek tümör adı verilen yumrular oluşturur. Tümörler diğer dokulara yayılır ve dokuları sarar hatta kan ve lenf sistemi yoluyla uzaktaki doku ve organlara da yayılır bunlara kötü huylu tümörler denir. İyi huylu tümörler ise doku ve organlara yayılmazlar. Çıkarıldıklarında çoğunlukla tekrar büyümezler. Vücudun birçok bölümündeki iyi huylu tümörler yaşamı tehdit etmezken beyinde oluşan iyi huylu tümörler yaşamı tehdit edebilirler.

Sağlıklı vücut hücrelerinin büyüme ve bölünme özellikleri sınırlıdır. Ancak kanser hücreleri kontrolsüzce bölünüp çoğalırlar. Kanser hücreleri bulundukları organ ya da dokunun adını alırlar. Örneğin akciğerde ise akciğer kanseri gibi. Yaklaşık 100 farklı kanser çeşidi bulunmaktadır. Her kanser çeşidi farklı hızda büyür, farklı yolla yayılır ve farklı tedavilere cevap verirler.

Kanser Nasıl Oluşur?

Hücrelerin nasıl büyüyüp bölüneceklerini kontrol eden genlerde meydana gelen değişiklikler sonucu kanser hücreleri oluşur. Kansere neden olan genetik değişiklikler anne ve babadan kalıtım yoluyla geçebilmektedir. Her bireyde görülen kanser kendine özgü genetik değişiklikler sonucu oluşmuştur.

Kanser Nedenleri

Kanser nedenleri tam olarak bilinmemekle beraber genetik yatkınlık yani ailede kanser öyküsü olması riski artırır.

Diğer nedenler ise çevresel faktörlerdir. Sigara, alkol, radyasyon, bazı kimyasallar, hava kirliliği, kötü beslenme alışkanlıkları…

Kanser Belirtileri

Kanser belirtileri vücudun hangi bölümünün etkilendiğine bağlı olarak değişir. Bu belirtiler arasında;

  • Yorgunluk, kas ve eklem ağrıları
  • Cilt altında hissedilen şişlikler
  • İstem dışı kilo alma ya da verme
  • Bağırsak ve mesane alışkanlıklarında değişiklik
  • Öksürük, nefes darlığı
  • Yutma güçlüğü, ses kısıklığı
  • Hazımsızlık
  • Açıklanamayan kanamalar
  • Ciltte meydana gelen değişiklikler.

Kanser Tanı Ve Tedavi Yöntemleri

Başlıca tanı yöntemleri; kan testleri, görüntüleme yöntemleri (MR, tomografi gibi) ve biyopsidir.

Her kanser türünde farklı tedavi yöntemi izlense de genel olarak kemoterapi, radyoterapi, cerrahi girişimler ve yaşam kalitesini arttıran tamamlayıcı yöntemler kullanılır.

Tüm bu tedavi yöntemlerinin yanında kanser hastalarında moral motivasyon tedavinin olumlu seyri için çok önemlidir.

Kanserden Korunmak İçin Öneriler

  • İdeal kilo korunmalı.
  • Tüm besin gruplarından gün içinde uygun miktarda tüketilmeli.
  • Posalı besinler tüketilmeli, şekerden uzak durulmalı.
  • Pişirme yöntemi olarak kızartmalardan uzak durulmalı, fırında veya haşlama tercih edilmeli.
  • Sigara ve alkolden uzak durulmalı.
  • Haftada en az iki gün spor yapılmalı, hareketsizlikten kaçınılmalı.
  • Günde 2-2.5 litre su tüketilmeli.
  • Besinler iyi yıkanmalı.
  • Kızartma yağlar tekrar tekrar kullanılmamalı.
  • Aşırı tuz tüketiminden kaçınılmalı.
  • Salam sosis gibi yiyeceklerden uzak durulmalı, balık, süt, yoğurt, brokoli, lahana gibi sağlıklı besinler tüketilmeli.
  • Beyaz ekmek yerine tam buğday ekmeği tercih edilmeli.
  • Özellikle yaz mevsiminde direkt güneş ışığından kaçınılmalı.

Sık Görülen Türleri

Akciğer, meme, prostat, kolon, rahim, rahim ağzı, böbrek, karaciğer, ozefagus, over, mide, safra kesesi, pankreas, kan, ince bağırsak, mesane, gırtlak cilt en sık görülen kanser çeşitlerine örnek verilebilir.

Erkeklerde en sık görülen akciğer, prostat, mide ve mesane kanseri olurken kadınlarda meme, tiroit, bağırsak ve rahim kanseri sık görülür.

Akciğer Kanseri

Akciğerler nefes almak için kullanılan organ olup solunum sisteminin bir parçasıdır. Oksijeni kan dolaşımına katıp tüm vücuda yayılmasını sağlar.

Akciğer Kanseri Riskleri Ve Nedenleri

Sigara akciğer kanseri nedenleri arasında ilk sırayı alır. Ne kadar çok sigara kullanılırsa akciğer kanseri riski o kadar artar. Pasif içicilik de akciğer kanseri riskini arttırır.

Diğer nedenler hava kirliliği, bazı kimyasallar, ailesel yatkınlık, zayıf bağışıklık sistemidir.

Akciğer Kanserinden Korunmak İçin:

Sigara kullanılıyorsa bırakılmalıdır.

Sağlıklı beslenip aktif olunmalıdır.

Akciğer Kanseri Belirtileri

Öksürük, nefes darlığı, kanlı balgam, yorgunluk, kilo kaybı, iştahsızlık.

Meme Kanseri

Meme, yağ ve bağ dokusundan oluşmuştur. Memeler genellikle aynı büyüklükte değildir, yaş ilerledikçe sıkılığını kaybedip yerini yağ dokusuna bırakır ve sarkar.

Meme Kanseri Belirtileri

  • Meme kanserinde ilk belirti ele gelen yumrulardır.  (%90 iyi huylu dur.)
  • Meme şeklinde değişiklikler
  • Meme ucunda akıntı, meme ucunun içeri kaçması
  • Memelerde asimetrik değişiklikler
  • Koltuk altında şişlik.

Meme Kanseri Nedenleri

  • Menopoz sonrası hormonal değişiklikler
  • Erken adet görüp, geç menopoza girmek.
  • Doğum kontrol hapları veya hormon tedavisi
  • Genetik ve alkol kullanmak.

Meme Kanserinden Nasıl Korunmalı?

Fiziksel olarak aktif olmak ve sağlıklı bir yaşam tarzı benimsemek riski azaltır.

Emzirmek meme kanseri riskini azaltır.

Kendi kendine meme muayenesi yaparak memelerdeki değişiklikler erken tespit edilebilir.

50-70 yaşları arası tüm kadınlara mamografi (meme röntgeni) taraması yapılması ve her 3 yılda bir tekrarlanması erken tanı için çok önemlidir.

Prostat Kanseri

Prostat sadece erkeklerde bulunan idrarı mesaneye taşıyan kanal olan üretrayı çevreler. Spermin sıvı kısmını üretir.

Prostat Kanseri Belirtileri

  • Sık idrar yapmak ya da idrara çıkamamak.
  • İdrar yaparken ağrı.
  • İdrarda kan görülmesi.
  • Yaşlılık. Daha çok yaşlı erkeklerde görülür.
  • Bu belirtilerin görülme nedeni büyüyen prostatın idrar kanalına baskı yapması ve idrar akışını engellemesi sonucudur.

Prostat Kanseri Nedenleri

  • Ailede prostat veya meme kanseri öyküsü olması.
  • Yaş en önemli risk faktörüdür. 50 yaş üstü olmak.
  • Kötü beslenme alışkanlıkları.

Prostat Kanseri Tedavi Yöntemleri

Günümüzde kanser tarama testlerinin yaygınlaşmasıyla prostat kanseri erken evrede saptanabilmektedir.

Kanserin evresi, kişinin yaşı, sağlık durumuna göre tedavi planlanır. En çok kullanılan yöntem cerrahi tedavidir. Gerek halinde hormon tedavisi ve radyoterapi de uygulanır.

Kolon Kanseri

Halk arasında bağırsak kanseri olarak bilinen ve sindirim sisteminin en son bölümü olan kolonda oluşan tümörlerdir.

Kolon Kanseri Belirtileri

  • İshal, kabızlık.
  • Rektal kanama
  • Karın ağrısı, karında şişlik
  • Kilo kaybı.
  • Yorgunluk, anemi.

Kolon Kanseri Nedenleri

  • Kalın bağırsakta bulunan polipler.
  • Genetik yatkınlık.
  • 50 yaş üzerinde olmak.
  • Sigara ve alkol kullanmak.
  • Lif bakımından düşük beslenmek.
  • Yağlı ve işlenmiş gıdalar tüketmek.

Kolon Kanseri Tedavisi

Diğer kanser türlerinde olduğu gibi kolon kanserinde de kanserin tipine, evresine, kişinin sağlık durumuna göre tedavi planlanır.

Rahim (Endometrium, uterus) Kanseri

Kadınlarda en sık görülen kanser çeşitlerindendir. Rahmin iç tabakasında bulunan hücrelerde meydana gelir. Genellikle menopoz sonrası ortaya çıkar.

Rahim Kanseri Belirtileri

  • Menopoz sonrası ortaya çıkan kanamalar.
  • Adet gören kadınlarda ara kanamalar, adet görme süresinde uzamalar.
  • Pelvik ağrı
  • Kilo kaybı.
  • Kanlı olmayan anormal akıntılar.
  • Cinsel ilişki sırasında ağrı.

Risk Faktörleri

  • İlk adet yaşının 12 den küçük olması.
  • Hiç gebe kalmamış olmak.
  • Adet düzensizliği.
  • Diyabet.
  • Meme veya over kanseri öyküsü.

Rahim Kanseri Tedavi Yöntemleri

Cerrahi tedavi en çok tercih edilen yöntemdir. Bu yöntemle rahmin bir kısmı veya tamamı alınır.(histerektomi)

Bunun yanında kemoterapi, radyoterapi, hormon tedavisi diğer tedavi seçenekleri arasındadır.

Etiketler

İlgili Makaleler

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Başa dön tuşu